Thủ tục xét nghiệm ADN: Hướng dẫn chi tiết và quy trình thực hiện

Thực hiện giám định di truyền là quyết định quan trọng nhằm giải tỏa thắc mắc cá nhân hoặc hoàn thiện các thủ tục pháp lý như làm giấy khai sinh, nhận cha mẹ con, hay làm hồ sơ Tòa án. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng dân sự hay hành chính, thủ tục xét nghiệm ADN sẽ có những yêu cầu riêng biệt về hồ sơ, quy trình lấy mẫu cũng như mức chi phí. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết toàn bộ các bước chuẩn bị và quy trình thực hiện giúp bạn chủ động hoàn thành thủ tục một cách nhanh chóng, chính xác.

Thủ tục xét nghiệm ADN cần chuẩn bị những gì?

Thủ tục xét nghiệm ADN bạn cần chuẩn bị mẫu xét nghiệm, giấy tờ tùy thân (nếu làm ADN hành chính) và chi phí xét nghiệm. Việc chuẩn bị đầy đủ giúp quá trình thu mẫu và phân tích diễn ra thuận lợi, đồng thời hạn chế phát sinh trong quá trình thực hiện.

Mẫu xét nghiệm

Khách hàng khi làm xét nghiệm ADN cần chuẩn một trong các loại mẫu sau đây.

1. Mẫu thông thường:

• Mẫu máu
• Mẫu niêm mạc miệng
• Mẫu tóc (có chân tóc)
• Mẫu móng tay/ chân
• Mẫu cuống rốn

2. Mẫu đặc biệt:

• Dao cạo râu
• Bàn chải đánh răng
• Kẹo cao su (đã qua sử dụng)
• Tinh trùng, quần lót…

Khách hàng hoàn toàn có thể tự thu thập tại nhà với những loại mẫu không yêu cầu quá cao về chuyên môn và cách bảo quản như: móng tay/chân, cuống rốn, mẫu tóc, mẫu máu, niêm mạc miệng…

Chuẩn bị giấy tờ thực hiện

1. Làm xét nghiệm dân sự: Không bắt buộc xuất trình giấy tờ tùy thân. Người đăng ký có thể dùng tên viết tắt hoặc ký hiệu bảo mật.

2. Làm xét nghiệm hành chính: Yêu cầu bản gốc giấy tờ còn hiệu lực của tất cả người tham gia:

• Người lớn (trên 18 tuổi): CCCD/CMND hoặc Hộ chiếu.
• Trẻ em: Giấy chứng sinh bản gốc (nếu chưa làm khai sinh) hoặc Giấy khai sinh/Trích lục khai sinh.

Chi phí xét nghiệm ADN

Mức phí xét nghiệm phụ thuộc vào mục đích, loại mẫu và thời gian nhận kết quả:

• Gói dân sự (tự nguyện): Mức phí dao động từ 2.500.000 – 4.500.000 VNĐ (cho 2 mẫu cha/mẹ – con).
• Gói hành chính (Pháp lý): Mức phí dao động từ 3.500.000 – 6.500.000 VNĐ (đã bao gồm phí niêm phong, chụp ảnh, lăn tay và cấp bản kết quả pháp lý).
• Phụ phí hỏa tốc/Mẫu đặc biệt: Thêm từ 1.500.000 – 3.000.000 VNĐ tùy nhu cầu nhận kết quả gấp trong 4 – 24 giờ hoặc loại mẫu xử lý phức tạp.

Quy trình các bước thực hiện thủ tục xét nghiệm ADN

Tùy vào hình thức lấy mẫu, khách hàng có thể thực hiện xét nghiệm trực tiếp tại trung tâm hoặc tự thu thập mẫu và gửi đến đơn vị xét nghiệm.

Quy trình xét nghiệm ADN tại trung tâm

Khi lựa chọn lấy mẫu trực tiếp tại trung tâm, quy trình thường gồm các bước:

• Đăng ký xét nghiệm: Khách hàng liên hệ với trung tâm, cung cấp thông tin và xác định mối quan hệ huyết thống cần xét nghiệm.
• Tư vấn và lựa chọn dịch vụ: Nhân viên tư vấn về loại xét nghiệm, mẫu sinh phẩm, chi phí và thời gian trả kết quả phù hợp với nhu cầu.
• Kiểm tra thông tin và thu mẫu: Nhân viên thực hiện xác minh thông tin của người tham gia. Mẫu ADN sau đó được thu thập theo đúng quy trình chuyên môn.
• Phân tích mẫu ADN: Mẫu được chuyển đến phòng xét nghiệm để thực hiện các bước xử lý, tách chiết và phân tích ADN
• Nhận kết quả: Sau khi hoàn tất phân tích, trung tâm trả kết quả theo phương thức mà khách hàng đã đăng ký.

Đối với xét nghiệm ADN pháp lý, việc lấy mẫu trực tiếp tại trung tâm giúp quá trình xác minh danh tính và kiểm soát mẫu được thực hiện chặt chẽ hơn.

Quy trình xét nghiệm ADN với khách hàng tự gửi mẫu đến

• Đăng ký dịch vụ & Nhận hướng dẫn: Khách hàng liên hệ hotline/website của trung tâm để được hướng dẫn phương pháp thu mẫu phù hợp tại nhà.
• Thu thập mẫu tại nhà: Khách hàng tự thu thập mẫu (móng tay, tóc có chân, niêm mạc miệng…) theo đúng quy trình chuẩn y khoa.
• Đóng gói và gửi mẫu: Cho từng mẫu của từng người vào phong bì giấy riêng biệt, ghi rõ họ tên/ký hiệu nhận biết, đóng gói cẩn thận và gửi chuyển phát nhanh về địa chỉ phòng Lab của trung tâm.
• Tiếp nhận, phân tích & Trả kết quả: Sau khi nhận mẫu và xác nhận thanh toán, trung tâm tiến hành phân tích gen và gửi bản kết quả bảo mật qua bưu điện, email hoặc Zalo/SMS theo yêu cầu.

Lưu ý khi lấy kết quả xét nghiệm ADN

Khi nhận kết quả xét nghiệm ADN, khách hàng nên kiểm tra kỹ các thông tin trên báo cáo như họ tên hoặc mã số mẫu, loại xét nghiệm, những người tham gia và kết luận của phòng xét nghiệm.

Nếu kết quả được sử dụng cho mục đích hành chính hoặc pháp lý, cần đảm bảo đã đăng ký đúng loại xét nghiệm và nhận đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu. Không nên chỉ căn cứ vào một kết quả xét nghiệm tự nguyện nếu cơ quan tiếp nhận yêu cầu hồ sơ pháp lý.

Ngoài ra, khách hàng nên hỏi rõ trước về hình thức nhận kết quả, thời gian trả kết quả và cách bảo mật thông tin. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kết quả, hãy liên hệ trực tiếp với đơn vị thực hiện để được giải thích cụ thể.

Nhìn chung, thủ tục xét nghiệm ADN tương đối đơn giản nếu khách hàng xác định rõ mục đích xét nghiệm và chuẩn bị đúng loại mẫu, giấy tờ cần thiết. Với những trường hợp cần sử dụng kết quả cho mục đích pháp lý, việc lựa chọn đúng quy trình ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế phải thực hiện lại xét nghiệm.