ADN là gì? Tìm hiểu về đặc điểm, cấu tạo và chức năng của ADN

ADN được biết đến là vật chất di truyền của con người và có ở trên hầu hết các loài sinh vật khác trên trái đất, mọi sinh vật đều có một bộ gen riêng biệt. Trong bài viết này mình sẽ giải đáp chi tiết cho các bạn về mọi thông tin về ADN từ khái niệm, cấu trúc, chức năng và ứng dụng của ADN trong đời sống như thế nào nào nhé.

ADN là gì?

ADN (tên tiếng Anh – Axit Deoxyribonucleic) là vật liệu di truyền chứa thông tin quy định sự phát triển, sinh sản và duy trì hoạt động của hầu hết các sinh vật, bao gồm cả con người.

ADN chứa đựng các thông tin di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua khả năng phân đôi trong quá trình sinh sản và được quyết định tất cả đặc điểm của chúng ta. Phần lớn ADN được tập trung trong nhân tế bào (ADN nhân) được tổ chức tạo thành các cấu trúc gọi là nhiễm sắc thể, ngoài ra ADN còn có một lượng nhỏ nằm trong ty thể. Hầu hết các tế bào trong cơ thể đều có DNA như nhau.

Thông tin chứa trong ADN được hình thành từ 4 loại bazơ: adenin (A), thymine (T), guanine (G) và cytosine (C). Với bộ ADN của con người có khoảng 3 tỷ bazơ chiếm hơn 99% các bazơ giống nhau ở tất cả mọi người. Các bazơ này sẽ bắt cặp với nhau, A – T và C – G, thông qua các liên kết hydro để có thể tạo thành các đơn vị còn được gọi lại cặp bazơ.

Cấu trúc không gian của ADN có dạng xoắn kép với 2 mạch song song, 2 mạch này xoắn đều xung quanh 1 mạch cố định theo chiều ngược kim đồng hồ. Cấu trúc xoắn kép của ADN của mỗi người sẽ khác nhau hoàn toàn đó đó mỗi người sẽ mang những đặc điểm khác nhau.

Do có tính đặc thù nên khi phân tích ADN các nhà khoa học đã có thể khám phá ra được sự phát triển và tiến hóa của mỗi giống loài cũng như có thể tìm ra được những giải pháp tối ưu để hạn chế, điều trị được các căn bệnh do đột biến ADN di truyền.

Ai là người phát hiện ra sự tồn tại của ADN?

Năm 1869, Friedrich Miescher – là một bác sĩ và nhà sinh vật học người Thụy Sĩ là người đầu tiên đã phát hiện ra sự tồn tại của ADN thông qua quá trình nghiên cứu trên những vết mủ dính trên băng cứu thương. Khi đó ông đã gọi những vật chất kỳ lạ này “nuclein” (nay là axit nucleic ), bởi do thấy chúng được xuất hiện trong nuclei của các tế bào.

Sau khi tiến hành nghiên cứu sâu hơn ông đã đặt ra nhiều sự nghi ngờ về mối quan hệ giữa các “nucleic” này và việc di truyền ở động vật. Qua đó có thể nói rằng Friedrich Miescher đã phần nào đã đúng khi đặt tên cho vật chất mới này như vậy.

Mãi đến rất lâu khoảng đầu thế kỷ XX những câu hỏi của ông mới được giải đáp, Thomas Hunt Morgan mới tìm ra được những bằng chứng thuyết phục về mối quan hệ giữa ADN và sự di truyền thông qua các thế hệ.

ADN có chức năng gì?

ADN có 3 chức năng quan trọng đó là:

• Mã hóa các thông tin di truyền: ADN sẽ giúp mã hóa về số lượng, thành phần và trình tự các nucleotide có trên ADN
• Bảo quản mọi thông tin di truyền: Trong quá trình tổng hợp hay phân chia ADN, nếu trong quá trình này có sai sót thì phân tử ADN sẽ được hệ thống enzym sửa sai trong tế bào sửa lại.
• Bảo tồn thông tin di truyền: Nhờ vào quá trình nhân đôi ADN nên mọi thông tin di truyền sẽ được di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Như vậy có thể thấy, chức năng của ADN đó là mang thông tin di truyền, bảo quản và bảo tồn thông tin di truyền và biến đổi tạo nền tảng cho sự tiến hóa. Các thông tin di truyền này sẽ mang các dữ liệu về cấu trúc và đặc điểm của từng loại nucleotide có trong cơ thể sinh vật. Vì vậy ADN sẽ góp phần quy định về các đặc tính của sinh vật.

Xét nghiệm ADN là gì?

Xét nghiệm ADN hay xét nghiệm di truyền là một hình thức xét nghiệm y tế được sử dụng các mẫu xét nghiệm ADN như mẫu tóc, móng tay/chân, niêm mạc miệng, cuống rốn… để xác định các vấn đề sự di truyền như huyết thống, các bệnh lý di truyền, thay đổi nhiễm sắc thể, hay thay đổi gen.

Thực hiện giám định ADN có thể giúp cho chúng ta biết được nhiều điều bí bật về huyết thống và sức khỏe. Như xác định mối quan hệ huyết thống giữa 2 hay nhiều cá nhân, khi đó cần phải thực hiện xét nghiệm ADN.

Ngoài ra, xét nghiệm ADN còn giúp xác định được một số căn bệnh về di truyền gen. Ví dụ như một số đột biến nhất định trong gen BRCA1 và BRCA2 là nguy cơ gây ung thư vú và ung thư buồng trứng, việc phân tích các gen này trong xét nghiệm di truyền có thể giúp ta biết được mình có đang mang đột biến này hay không.

Ứng dụng của xét nghiệm ADN trong đời sống

Có thể nói ứng dụng chức năng của ADN trong đời sống hiện nay là vô cùng quan trọng và cần thiết trong việc:

• Xét nghiệm ADN huyết thống: Giúp xác định chính xác mối quan hệ huyết thống trong gia đình để chứng minh mối quan hệ ruột thịt hay hoàn thiện các thủ tục hành chính.
• Xét nghiệm sàng lọc trước sinh: Giúp chẩn đoán thai nhi SANG có mắc phải các bệnh lý về rối loạn di truyền nhiễm sắc thể hay không.
• Xét nghiệm tiền lâm sàng: Nhằm xác định người xét nghiệm có mắc phải các bệnh di truyền hay không.

Hy vọng với những thông tin chia sẻ trên đây về khái niệm ADN là gì cũng như các thông tin liên quan về chức năng, ứng dụng của ADN sẽ giúp cho bạn có thêm nhiều thông tin thật hữu ích. Nếu như bạn có những thắc mắc nào đừng ngần ngại hãy để lại bình luận hoặc liên hệ trực tiếp đến trung tâm chúng tôi để được giải đáp nhé.