ARN là gì? Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của ARN

ARN là gì? Đây có lẽ là câu hỏi được rất nhiều người tìm kiếm khi tìm hiểu về cơ chế di truyền và hoạt động của các tế bào. Có thể nói ARN đóng vai trò hết sức quan trọng việc truyền đạt thông tin di truyền và tổng hợp protein, là cầu nối cực kỳ quan trọng và thiết yếu giữa ADN và quá trình biểu hiện gen.

ARN là gì?

ARN (tên viết tắt Axit Ribonucleic – Ribonucleic Acid) là một phân tử polymer cơ bản có nhiều vai trò sinh học quan trọng trong việc mã hóa, dịch mã, điều hòa và biểu hiện của gen. Chúng được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân với đơn phân bao gồm các nucleotit A, U, G, X. Mỗi nucleotit sẽ có cấu tạo gồm một đường pentose (ribose), một nhóm photphat và một base nitơ.

ARN có mối quan hệ chặt chẽ với ADN, nhưng nó lại chứa một loại đường khác – Ribose – Uracil bazơ (U) thay thế Thymine (T). Và các bazơ khác, adenine (A), cytosine (C) và guanine (G) đều phổ biến trong cả 2 phân tử.

Phân tử ARN được tạo thành một chuỗi xoắn đơn.

Cấu tạo của ARN

ARN là một phân tử polynucleotide, chúng được cấu tạo từ các đơn vị nucleotide, mỗi nucleotide sẽ gồm 3 thành phần:

• Nhóm phosphate
• Đường ribose (C5H10O5): khác với ADN, ARN có nhóm hydroxyl (-OH) ở vị trí 2’ của đường ribose.
• Bazơ nitơ: gồm 4 loại là adenine (A), uracil (U), cytosine (C) và guanine (G). Uracil thay thế thymine (T) trong ADN.

Đặc điểm nổi bật:

• Cấu trúc mạch đơn (đa số): không xoắn kép như ADN, nhưng ARN có thể gập lại tạo thành các vùng xoắn đôi do liên kết nội phân tử.
• Chiều dài và hình dạng đa dạng: từ vài chục đến hàng ngàn nucleotide, tùy theo loại ARN.

Các loại ARN

Hiện có rất nhiều loại ARN, nhưng phổ biến nhất có 3 loại ARN đó là: ARN thông tin (mARN), ARN vận chuyển (tARN) và ARN ribosome (rARN) có trong hầu hết các sinh vật. Ứng với từng loại ARN sẽ có chức năng riêng như:

• ARN thông tin (mRNA – messenger RNA): Chứa thông tin di truyền được phiên mã từ ADN, làm khuôn mẫu để tổng hợp protein.
• ARN vận chuyển (tRNA – transfer RNA): Mang axit amin đến ribosome trong quá trình dịch mã, đảm bảo axit amin đúng vị trí theo mRNA.
• ARN ribosome (rRNA – ribosomal RNA): Thành phần chính cấu tạo nên ribosome – nơi diễn ra quá trình tổng hợp protein.

Chức năng chính của ARN

ARN có khả năng đảm nhận nhiều chức năng khác nhau tế bào và được tìm thấy trong hầu hết các sinh vật sống bao gồm cả vi khuẩn, virus, động và thực vật. Các axit nucleic được hoạt động giống như phân tử cấu trúc trong các bào quan của tế bào và cũng tham gia nhiều vào quá trình xúc tác các phản ứng hóa học. Các loại ARN khác nhau sẽ tham gia vào các quá trình tế bào khác nhau.

Một số chức năng chính của ARN như:

• Tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình dịch mã ADN thành protein.
• Như một phân tử tiếp hợp trong quá trình tổng hợp protein.
• Là chất truyền thông tin giữa DNA và ribosome.
• Là chất vật mang thông tin truyền trong mọi tế bào sống.
• Thúc đẩy các ribosome chọn đúng axit amin cần thiết để tạo ra protein mới trong cơ thể.

Có thể nói mRNA, rRNA và tRNA là một trong 3 nhân tố quan trọng đóng vai trò trong việc tổng hợp protein – quá trình mà các chỉ dẫn trong gen của bạn được biến thành các protein hoạt động trong tế bào của chính bạn.

Hy vọng thông qua bài viết trên đã giải đáp được cho bạn về ARN là gì? Cũng như một số thông tin liên quan về cấu trúc, chức năng và các loại ARN hiện nay. Nếu như bạn có thắc mắc nào cần được tư vấn giải đáp đừng ngại hãy để lại bình luận bên dưới để cùng nhau giải đáp nhé.

>> Xem thêm: ADN hay ARN có trước? Vì sao?